Лупа на сива позадина
Меланом

Нодуларен меланом: брз, испакнат и често без боја

Напишано и медицински прегледано од д-р Верче Тодоровска, специјалист дерматовенеролог

Нодуларниот меланом е најагресивниот и најсмртоносниот вид меланом. Расте најбрзо од сите, околу половина милиметар месечно, и најчесто не изгледа како „опасна бенка“: симетричен е, со една боја, често сино-црн, а понекогаш и сосема без боја, розов. Затоа го нема ниту еден од АБЦДЕ знаците. Издигната, цврста промена на кожата која расте треба да се прегледа веднаш, а не да се следи.

Накратко

  • Нодуларниот меланом расте околу 0,49 мм месечно, четири пати побрзо од најчестиот, површински ширечкиот меланом (0,12 мм месечно).
  • Може да се развие за само неколку месеци.
  • Најчесто е симетричен, со една боја, сјаен, сино-црн. До една третина се без пигмент, розови.
  • Правилото за него е: издигнат, цврст, расте.
  • Испакната промена за која дерматологот не е сигурен дека е бенигна не се следи, туку се отстранува.

Како изгледа нодуларниот меланом?

Повеќето луѓе од меланомот очекуваат голема, шарена бенка со нерамни ивици. Нодуларниот меланом е спротивното. Типично е:

  • испакнат, како јазолче или брунка над кожата
  • симетричен и со правилни ивици
  • со една боја, често сјаен, сино-црн
  • кај до една третина од случаите без пигмент: розеникав, црвеникав или во боја на кожата

Поради тоа тој не ги исполнува критериумите на АБЦД правилото (асиметрија, нерамни ивици, повеќе бои, дијаметар над 6 мм). Повеќе за меланомите што не ги следат правилата: Кога меланомот изгледа како обична бенка.

Зошто е толку опасен?

Поради брзината. Нодуларниот меланом расте околу 0,49 мм месечно, додека површински ширечкиот, најчестиот вид, расте околу 0,12 мм месечно. Кај површински ширечкиот меланом во просек поминуваат 3 до 5 години од појавата до дијагнозата. Нодуларниот може да се развие и за три месеци.

Кај меланомот, дебелината е најважна за прогнозата. Ако се отстрани додека е ин ситу, во најповршинскиот слој на кожата, шансите за преживување се речиси 100%. Колку е подебел, толку е поголем ризикот да се рашири преку крвните и лимфните садови, понекогаш и по многу години. Имав пациентка кај која, 20 години по отстранувањето на агресивен нодуларен меланом, се појавија метастази на истата нога.

Со што се меша?

Нодуларниот меланом е мајстор на маскирање. Најчесто личи на:

  • базоцелуларен карцином, особено на кожа оштетена од сонце: брзо растечко, понекогаш раскрварено јазолче
  • обична испакната бенка (дермален невус)
  • бубуличка, брадавица или крвен садов кога е розов, без пигмент

Кај базоцелуларниот карцином отстранувањето обично не е итно. Затоа е важно дерматологот секогаш да помисли и на меланом, за сомнителната брунка да се отстрани навреме. Под дермоскоп двете промени понекогаш изгледаат многу слично. Понекогаш клучот не е во самиот тумор, туку во кожата околу него.

Правилото „издигнат, цврст, расте“

За нодуларните и безбојните меланоми АБЦДЕ не помага, па се користи друго правило. Внимавајте на промена која е:

  • издигната над кожата,
  • цврста на допир, и
  • расте, од месец до месец.

Ако забележите таква промена, особено нова кај возрасен човек, закажете дермоскопски преглед веднаш, а не „за неколку месеци“.

Зошто испакната сомнителна промена не се следи?

Некои сомнителни бенки можеме безбедно да ги следиме со дигитална дермоскопија. Но следењето има правила. Се следат само промени кои се во ниво на кожата. Следењето не смее да биде одговор на несигурноста на лекарот.

Ако на кожата има израсток, во боја на кожата или розеникав, за кој не сме сигурни дека е бенигнен, тој се отстранува. Не се следи. Ако расте 0,5 мм месечно, а пациентот го повикаме на контрола за три месеци, па дури и за еден, меланомот може веќе да ја пробие базалната мембрана и да метастазира.

Важно е и уште едно правило: кај човек постар од 45 години не очекуваме нова бенка да се појави и да почне да расте, особено после 50-тата. Таквата промена ја отстрануваме, дури и кога под дермоскоп личи на обична бенка.

Кој добива нодуларен меланом?

Секој. Кај моите пациенти со меланом просечната возраст е 37 до 45 години, и токму на таа возраст најчесто го гледам нодуларниот тип. Кај повозрасните почести се побавните форми, лентиго малигна и површински ширечкиот меланом. Меланомот се јавува и кај сосема млади луѓе: од почетокот на 2026 година до мај открив 10 меланоми кај пациенти под 30 години, најмладиот на 22.


Меланомот е единствениот рак кој можеме да го видиме. Ако забележите нова испакната промена која расте, не чекајте. Закажете дермоскопски преглед во Дерма Нова.

Најчесто поставувани прашања

Колку брзо расте нодуларниот меланом?

Околу 0,49 мм месечно, четири пати побрзо од најчестиот, површински ширечки меланом. Може да се развие за неколку месеци.

Дали нодуларниот меланом е секогаш црн?

Не. Често е сјаен, сино-црн, но до една третина од нодуларните меланоми се без пигмент и изгледаат како розеникава или црвеникава брунка.

Зошто нодуларниот меланом не се открива со АБЦДЕ правилото?

Затоа што е симетричен, со една боја и правилни ивици. За него важи правилото: издигнат, цврст, расте.

Ми се појави испакната брунка која расте. Што да направам?

Закажете дермоскопски преглед веднаш. Испакната промена за која не е сигурно дека е бенигна не се следи, туку се отстранува и се анализира.